ఆంధ్రప్రదేశ్ రెవెన్యూ పదజాలం మరియు భూరికార్డుల సమగ్ర వివరణ (Comprehensive Guide to Andhra Pradesh Revenue Terminology and Land Records)

భారతదేశం వంటి వ్యవసాయ ఆధారిత దేశంలో భూమి అనేది కేవలం ఒక ఆస్తి మాత్రమే కాదు, అది సామాజిక హోదాకు, ఆర్థిక భద్రతకు మరియు రాజకీయ అధికారానికి చిహ్నం. ప్రత్యేకించి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భూపరిపాలన వ్యవస్థ అత్యంత పురాతనమైనది మరియు సంక్లిష్టమైనది. శతాబ్దాల కాలంలో వివిధ రాజ్యాలు, సామ్రాజ్యాలు మరియు వలసవాద పాలనల ప్రభావంతో ఈ వ్యవస్థ రూపుదిద్దుకుంది. పురాతన కాలం నాటి విత్తన విస్తీర్ణ ఆధారిత కొలతల నుండి నేటి ఆధునిక డ్రోన్ సర్వే మరియు బ్లాక్‌చైన్ సాంకేతికత వరకు ఈ వ్యవస్థ ఎంతో పరిణామం చెందింది. ఈ క్రమంలో మనం అనేక పారిభాషిక పదాలను, వాటి వెనుక ఉన్న చారిత్రక నేపథ్యాన్ని మరియు పరిపాలనా ప్రాముఖ్యతను మరచిపోతున్నాము. ఈ నివేదిక రివెన్యూ పదజాలం యొక్క మూలాలు, చారిత్రక పరిణామం మరియు ఆధునిక మార్పులను లోతుగా విశ్లేషిస్తూ, విస్మృత రివెన్యూ అంశాలను పునఃశ్చరణ చేస్తుంది.   

రివెన్యూ పరిపాలన యొక్క చారిత్రక పరిణామ క్రమం

ఆంధ్రదేశంలో భూపరిపాలన చరిత్ర రాజులు మరియు రాజ్యాల కాలం నుండి ప్రారంభమవుతుంది. భూమి నుండి వచ్చే ఆదాయమే ఆ రోజుల్లో ప్రభుత్వానికి ప్రధాన వనరుగా ఉండేది. పురాతన కాలంలో మనుధర్మ శాస్త్రం ప్రకారం, ప్రభుత్వం పండించిన పంటలో ఒక నిర్ణీత వాటాను పన్నుగా స్వీకరించేది. విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో రివెన్యూ పరిపాలన అత్యంత సమర్థవంతంగా ఉండేదని చారిత్రక ఆధారాలు తెలుపుతున్నాయి. ఆ కాలంలో విత్తన పరిమాణాన్ని బట్టి భూమి విస్తీర్ణాన్ని లెక్కించేవారు. సామ్రాజ్యాన్ని మండలాలు, నాడులు మరియు సీమలుగా విభజించి, మారుమూల గ్రామానికి కూడా పరిపాలన అందేలా వ్యవస్థను రూపొందించారు.   

మొఘల్ మరియు నిజాం పాలన ప్రభావం

మొఘల్ కాలంలో భూరికార్డుల తయారీ మరియు నిర్వహణ వ్యవస్థ ఒక నిర్దిష్టమైన రూపం సంతరించుకుంది. అక్బర్ చక్రవర్తి కాలంలో రివెన్యూ నిపుణుడైన తోడర్ మల్ రూపొందించిన సర్వే మరియు మదింపు విధానం నేటికీ ఆధునిక రివెన్యూ వ్యవస్థకు పునాదిగా పరిగణించబడుతుంది. మొఘల్ పాలనలో పర్షియన్ మరియు అరబిక్ పదజాలం రివెన్యూ వ్యవస్థలోకి ప్రవేశించింది. దీనిని “పర్సో-అరబిక్ వ్యవస్థ” అని పిలుస్తారు. నిజాం పరిపాలన కాలంలో ఇది మరింత బలపడి, తెలంగాణ మరియు ఆంధ్ర ప్రాంతాల్లోని రివెన్యూ రికార్డుల్లో నేటికీ సజీవంగా ఉంది. నిజాం ఉల్ ముల్క్ కాలంలో “మన్‌సబ్” అనే వ్యవస్థ ఉండేది, ఇది సైనిక మరియు రివెన్యూ విధులను నిర్వహించే అధికారుల నియామకానికి ప్రాతిపదికగా ఉండేది.   

బ్రిటిష్ పాలన మరియు శాస్త్రీయ సర్వే

బ్రిటిష్ పాలనలో రివెన్యూ విభాగం పరిపాలనకు కేంద్రబిందువుగా మారింది. 1786లో మద్రాస్ స్టేట్‌లో రివెన్యూ బోర్డు స్థాపించబడింది. సర్ థామస్ మన్రో ప్రవేశపెట్టిన రైత్వారీ విధానం భూమిపై రైతులకు ప్రత్యక్ష హక్కులను కల్పించడమే కాకుండా, భూమిని సర్వే చేసి వర్గీకరించడంలో శాస్త్రీయ పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టింది. బ్రిటిష్ వారు మొఘలుల నుండి వారసత్వంగా వచ్చిన వ్యవస్థను స్వీకరించి, దానికి తమ చట్టాలను జోడించి శాస్త్రీయంగా అభివృద్ధి చేశారు.   

రివెన్యూ పదజాలం: పర్షియన్, ఉర్దూ మరియు అరబిక్ మూలాలు

నేడు మనం వాడుతున్న రివెన్యూ పదాల్లో ఎక్కువ భాగం పర్షియన్, ఉర్దూ మరియు అరబిక్ భాషల నుండి వచ్చినవి. ఇవి దశాబ్దాలుగా మన పరిపాలనా వ్యవస్థలో అంతర్భాగమయ్యాయి. ఈ పదాల వెనుక ఉన్న అర్థాలను అర్థం చేసుకోవడం భూమి హక్కులను గుర్తించడానికి అత్యవసరం.   

భూమి మరియు యాజమాన్యానికి సంబంధించిన పదాలు

రివెన్యూ రికార్డుల్లో ‘పట్టా‘ అనేది భూమిపై యాజమాన్య హక్కును సూచించే ప్రాథమిక పత్రం. ఇది ప్రభుత్వానికి మరియు రైతుకు మధ్య ఉన్న ఒప్పందంగా పరిగణించబడుతుంది. ‘ఖాతా‘ అనేది ఒక రైతుకు ఉన్న మొత్తం భూమి వివరాలను తెలియజేసే సంఖ్య. ‘జమాబందీ‘ అనేది వార్షికంగా జరిగే రివెన్యూ లెక్కల తనిఖీ మరియు హక్కుల నిర్ధారణ ప్రక్రియ.   

• ఇనాం (Inam): ఇనాం అంటే బహుమతి లేదా పురస్కారం. పూర్వం రాజులు లేదా నవాబులు కళాకారులకు, పండితులకు లేదా విశిష్ట సేవలందించిన వారికి శిస్తు మినహాయింపుతో ఇచ్చిన భూములను ఇనాం భూములు అంటారు.   
• అగ్రహారం (Agraharam): బ్రాహ్మణులకు విద్యాబోధన లేదా మతపరమైన సేవల కోసం పన్ను మినహాయింపుతో ఇచ్చిన గ్రామాలను అగ్రహారాలు అంటారు.   
• సర్ఫ్-ఎ-ఖాస్ (Sarfe-khas): నిజాం నవాబు యొక్క వ్యక్తిగత ఆస్తిగా ఉన్న భూములను సర్ఫ్-ఎ-ఖాస్ అని పిలిచేవారు.   
• ఖబ్జా (Qabza): భూమిపై ఉన్న వాస్తవ స్వాధీనాన్ని లేదా ఆధీనాన్ని ఖబ్జా అంటారు.   
• విరాసత్ (Virasat): మరణించిన భూయజమాని హక్కులు వారసులకు సంక్రమించడాన్ని విరాసత్ అంటారు.   

రికార్డులు మరియు నిర్వహణ పదజాలం

అడంగల్ మరియు పహానీ అనేవి గ్రామ స్థాయిలో అత్యంత కీలకమైన రికార్డులు. ఆంధ్ర ప్రాంతంలో దీనిని ‘అడంగల్‘ అని, తెలంగాణ ప్రాంతంలో ‘పహానీ‘ అని పిలుస్తారు. దీనినే ‘గ్రామ లెక్క నంబర్ 3‘ అని కూడా అంటారు.   

• ఖస్రా (Khasra): ఇది ప్రతి భూకమతానికి ఇచ్చే సర్వే సంఖ్య. ఇందులో భూమి విస్తీర్ణం, యజమాని మరియు సాగుదారు వివరాలు ఉంటాయి.   
• గిర్దావరీ (Girdawari): పంటల తనిఖీ ప్రక్రియను గిర్దావరీ అంటారు. గ్రామాధికారి సంవత్సరానికి రెండుసార్లు క్షేత్రస్థాయిలో పర్యటించి పండిన పంటల వివరాలను నమోదు చేస్తారు.   
• ఫైసల్ పట్టి (Faisal Patti): ఇది భూమి యాజమాన్య మార్పులను (Mutations) నమోదు చేసే కీలక రికార్డు. జమాబందీ సమయంలో దీనిని అధికారులు ధృవీకరిస్తారు.   
• వసూల్ బాకీ (Wasool Baqui): పాత రికార్డుల నుండి కొత్త రికార్డులకు మారేటప్పుడు భూమి వివరాలను మరియు చెల్లించాల్సిన శిస్తు బాకీలను క్రోడీకరించే రిజిస్టర్.   
• చౌఫస్లా (Choufusla): ఒక రైతుకు గ్రామంలో ఉన్న వివిధ సర్వే నంబర్ల భూములన్నింటినీ ఒకే చోట చూపే రికార్డు.   

భూమి వర్గీకరణలు మరియు చట్టపరమైన స్థితిగతులు

రివెన్యూ వ్యవస్థలో భూమిని దాని వినియోగం, సారవంతం మరియు యాజమాన్యం ఆధారంగా వివిధ రకాలుగా వర్గీకరించారు. ఈ వర్గీకరణలు భూమిని అమ్మడానికి లేదా కొనడానికి ఉన్న చట్టపరమైన హక్కులను నిర్ణయిస్తాయి.   

ప్రైవేట్ మరియు ప్రభుత్వ భూములు

‘జిరాయతీ‘ లేదా పట్టా భూమి అనేది వ్యక్తుల స్వంత ఆస్తి. దీనిపై యజమానికి పూర్తి హక్కులు ఉంటాయి మరియు వీటిని స్వేచ్ఛగా అమ్ముకోవచ్చు. దీనికి విరుద్ధంగా, ‘పోరంబోకు‘ భూమి అనేది సాగుకు యోగ్యం కాని లేదా ప్రజా అవసరాల కోసం కేటాయించిన ప్రభుత్వ భూమి. చెరువు శిఖం, వాగులు, వంకలు, శ్మశానాలు మరియు బండ్ల దారులు ఈ కోవలోకి వస్తాయి.   

అసైన్డ్ మరియు సీలింగ్ భూములు

• అసైన్డ్ భూమి (Assigned Land): ప్రభుత్వం భూమిలేని పేదలకు సాగు కోసం లేదా ఇళ్ల స్థలాల కోసం కేటాయించిన భూమి. దీనిని వారసత్వంగా అనుభవించవచ్చో తప్ప, అమ్ముకోవడానికి వీలులేదు. అయితే, 2023లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 20 ఏళ్లకు పైగా అసైన్డ్ భూమిని కలిగి ఉన్నవారికి పూర్తి యాజమాన్య హక్కులను కల్పిస్తూ చారిత్రక నిర్ణయం తీసుకుంది.   
• సీలింగ్ భూమి (Ceiling Land): భూగరిష్ఠ పరిమితి చట్టం, 1975 ప్రకారం ఒక కుటుంబం కలిగి ఉండాల్సిన భూమి కంటే అదనంగా ఉన్న భూమిని ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకుంటుంది. దీనిని భూమిలేని పేదలకు పంపిణీ చేస్తారు.   
• భూదాన్ భూమి (Bhoodan Land): వినోబా భావే ప్రారంభించిన భూదాన్ ఉద్యమంలో భాగంగా భూస్వాములు స్వచ్ఛందంగా దానం చేసిన భూమి. దీనిని భూదాన్ బోర్డు ద్వారా పేదలకు పంపిణీ చేస్తారు.   

గ్రామ కంఠం మరియు అబడి

గ్రామాల్లో నివాస గృహాల కోసం కేటాయించిన స్థలాన్ని ‘గ్రామ కంఠం‘ లేదా ‘అబడి‘ అంటారు. ఇది సాధారణంగా గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలో ఉంటుంది. 2022లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం గ్రామ కంఠం భూములకు సంబంధించి హక్కుల రికార్డు (Record of Rights) మరియు యాజమాన్య ధృవీకరణ పత్రాల జారీ కోసం కొత్త నిబంధనలను రూపొందించింది. దీనివల్ల గ్రామ కంఠంలోని ఇళ్లకు కూడా రిజిస్ట్రేషన్ మరియు బ్యాంకు రుణ సదుపాయం పొందే అవకాశం ఏర్పడింది.   

రివెన్యూ రికార్డుల విశ్లేషణ: అడంగల్ నుండి 1-B వరకు

భూమి హక్కులను నిర్ధారించడానికి మరియు వివాదాలను పరిష్కరించడానికి వివిధ రకాల రివెన్యూ రికార్డులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. వీటిని అర్థం చేసుకోవడం ప్రతి భూయజమానికి అవసరం.

అడంగల్ (గ్రామ లెక్క నంబర్ 3)

అడంగల్ అనేది గ్రామ స్థాయిలో అత్యంత సమగ్రమైన రికార్డు. ఇందులో ఈ క్రింది వివరాలు ఉంటాయి :   

• సర్వే నంబర్ మరియు సబ్-డివిజన్ నంబర్.
• భూమి స్వభావం (మెట్ట లేదా పల్లం).
• పట్టాదారు పేరు మరియు సాగుదారు పేరు.
• నీటి వనరులు మరియు పండిన పంటల వివరాలు.
• భూమిపై ఉన్న చెట్లు మరియు ఇతర నిర్మాణాలు.

1-B రిజిస్టర్ (Record of Rights – ROR)

1-B రిజిస్టర్ అనేది ఒక వ్యక్తికి ఒక గ్రామంలో ఉన్న మొత్తం భూమి వివరాలను తెలియజేసే ఖాతా. దీనిని తహశీల్దార్ కార్యాలయంలో నిర్వహిస్తారు. పట్టాదారు పాసుపుస్తకం జారీ చేయడానికి 1-B రిజిస్టర్ ప్రాతిపదికగా ఉంటుంది.   

FMB (Field Measurement Book)

FMB అనేది భూమి యొక్క కొలతలు మరియు ఆకారాన్ని చూపే మ్యాప్. ఇందులో సర్వే నంబర్ యొక్క హద్దులు, వంపులు మరియు కొలతలు ఉంటాయి. భూవివాదాలు తలెత్తినప్పుడు క్షేత్రస్థాయిలో హద్దులను నిర్ణయించడానికి FMB అత్యంత కీలకమైన పత్రం.   

సాంప్రదాయ భూమి కొలతలు మరియు పరివర్తనలు

ఆధునిక కాలంలో ఎకరా, సెంట్లు మరియు చదరపు అడుగులు ప్రామాణిక కొలతలుగా ఉన్నప్పటికీ, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికీ కొన్ని సాంప్రదాయ కొలతలు వాడుకలో ఉన్నాయి. ఇవి ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి.   

అంకణం, కుంచం మరియు గుంట

• అంకణం (Ankanam): నెల్లూరు జిల్లా మరియు రాయలసీమ ప్రాంతాల్లో ‘అంకణం’ కొలత ప్రాచుర్యంలో ఉంది. ఒక అంకణం అంటే 72 చదరపు అడుగులు. ఒక ఎకరాకు 605 అంకణాలు ఉంటాయి.   
• కుంచం (Kuncham): కోస్తా ఆంధ్ర ప్రాంతంలో ‘కుంచం’ అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఒక కుంచం అంటే 10 సెంట్లు లేదా 484 చదరపు గజాలు.   
• గుంట (Guntha): తెలంగాణ మరియు రాయలసీమలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ‘గుంట’ వాడుకలో ఉంది. ఒక గుంట అంటే 1089 చదరపు అడుగులు (33 అడుగుల వెడల్పు x 33 అడుగుల పొడవు). 40 గుంటలు కలిస్తే ఒక ఎకరా అవుతుంది.   

కొలతల పరివర్తన పట్టిక

ఆధునిక సంస్కరణలు: భూహక్కు – భూరక్ష

దాదాపు వంద సంవత్సరాల విరామం తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సమగ్ర భూ సర్వే (Resurvey) చేపట్టింది. ఈ ప్రాజెక్టును ‘భూహక్కు – భూరక్ష‘ అని పిలుస్తారు. దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం భూవివాద రహిత గ్రామాలను రూపొందించడం మరియు రైతులకు శాశ్వత భూహక్కును కల్పించడం.   

ఉపయోగించిన సాంకేతికత

ఈ రీ-సర్వే కోసం ప్రభుత్వం అత్యాధునిక సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తోంది :   

1. డ్రోన్లు (Drones): భూమిని అత్యంత ఖచ్చితత్వంతో ఫోటోలు తీయడానికి మరియు ఆర్థో రెక్టిఫైడ్ ఇమేజెస్ (ORI) రూపొందించడానికి డ్రోన్లను ఉపయోగిస్తారు.
2. CORS (Continuously Operating Reference Stations): రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 70 బేస్ స్టేషన్లను ఏర్పాటు చేసి, శాటిలైట్ ద్వారా సెంటీమీటర్ల స్థాయిలో ఖచ్చితమైన కొలతలను తీసుకుంటున్నారు.   
3. GNSS రోవర్లు: క్షేత్రస్థాయిలో సర్వే సిబ్బంది రోవర్లను ఉపయోగించి హద్దులను నిర్ణయిస్తారు.

LPM (Land Parcel Map)

రీ-సర్వే పూర్తయిన తర్వాత ప్రతి భూకమతానికి ఒక ప్రత్యేకమైన ‘ల్యాండ్ పార్సెల్ మ్యాప్‘ (LPM) జారీ చేస్తారు. ఇందులో భూమి యొక్క వైశాల్యం, హద్దులు మరియు యజమాని వివరాలు డిజిటల్ సంతకంతో ఉంటాయి. దీనికి ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపు సంఖ్య (ULPIN) కేటాయిస్తారు.   

2026 నూతన రివెన్యూ విధానం మరియు సెక్షన్ 22-A మార్పులు

2026 జనవరి 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం భూయజమానులకు “నూతన సంవత్సర కానుక”గా సెక్షన్ 22-A నిషేధిత జాబితా నుండి ఐదు వర్గాల భూములను తొలగిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.   

నిషేధిత జాబితా నుండి తొలగించిన వర్గాలు

రిజిస్ట్రేషన్ చట్టం, 1908లోని సెక్షన్ 22-A కింద ప్రభుత్వం కొన్ని భూముల రిజిస్ట్రేషన్‌ను నిషేధిస్తుంది. అయితే, అనేక ప్రైవేట్ పట్టా భూములు పొరపాటున ఈ జాబితాలో చేరడం వల్ల రైతులు ఇబ్బందులు పడేవారు. తాజా నిర్ణయం ప్రకారం ఈ క్రింది భూములు నిషేధిత జాబితా నుండి తొలగించబడ్డాయి :   

1. ప్రైవేట్ పట్టా భూములు: పొరపాటున నిషేధిత జాబితాలో చేరిన అన్ని ప్రైవేట్ భూములు.
2. మాజీ సైనికులు మరియు స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు: వీరికి కేటాయించిన భూములను అమ్ముకోవడానికి ఉన్న ఆంక్షలు తొలగించారు.
3. రాజకీయ బాధితులు: గతంలో కేటాయించిన భూములపై పూర్తి హక్కులు కల్పించారు.
4. పాత అసైన్‌మెంట్‌లు: జూన్ 18, 1954 కంటే ముందు కేటాయించిన భూములను ఇప్పుడు ప్రైవేట్ భూములుగా పరిగణిస్తారు.   

సరళీకృత డాక్యుమెంటేషన్

నిషేధిత జాబితా నుండి భూములను తొలగించడానికి యజమానులు అనేక పత్రాలు సమర్పించాల్సిన అవసరం లేదని, అందుబాటులో ఉన్న ఎనిమిది రకాల పత్రాలలో ఏదైనా ఒకటి సరిపోతుందని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. అడంగల్, 10(1) రిజిస్టర్, పాత రిజిస్ట్రేషన్ పత్రాలు లేదా DKT పట్టా వంటివి ఇందుకు ప్రాతిపదికగా తీసుకోవచ్చు.   

సాంకేతిక పారదర్శకత: మీభూమి మరియు బ్లాక్‌చైన్

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం భూరికార్డుల నిర్వహణలో పారదర్శకత పెంచడానికి డిజిటల్ పోర్టల్స్‌ను మరియు అత్యాధునిక భద్రతా ప్రమాణాలను ప్రవేశపెట్టింది.   

• మీభూమి (Meebhoomi): ఈ ఆన్‌లైన్ పోర్టల్ ద్వారా ఎవరైనా తమ భూమి వివరాలను ఆధార్ సంఖ్య, ఖాతా సంఖ్య లేదా సర్వే సంఖ్య ద్వారా ఉచితంగా చూసుకోవచ్చు. ఇది దళారుల బెడదను మరియు అవినీతిని తగ్గించడానికి తోడ్పడింది.   
• బ్లాక్‌చైన్ సాంకేతికత (Blockchain Technology): భూరికార్డుల్లో ట్యాంపరింగ్‌ను (అక్రమ మార్పులను) నిరోధించడానికి బ్లాక్‌చైన్ సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తున్నారు. దీనివల్ల ఒకసారి నమోదైన సమాచారాన్ని మార్చడం సాధ్యం కాదు.   
• ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI): భూవివాదాలను విశ్లేషించడానికి మరియు క్లెయిమ్‌లను వేగంగా పరిష్కరించడానికి ఏఐని వినియోగిస్తున్నారు.   

ముగింపు

రివెన్యూ పరిపాలన అనేది ఒక చారిత్రక వారసత్వం. ‘ఖస్రా’, ‘గిర్దావరీ’ వంటి పర్షియన్ పదాల నుండి నేటి ‘బ్లాక్‌చైన్’ మరియు ‘డ్రోన్’ సర్వేల వరకు సాగిన ఈ ప్రయాణం పారదర్శకత మరియు ప్రజా సేవ వైపు అడుగులు వేస్తోంది. మనం మరచిపోతున్న పాత పదజాలం మరియు రికార్డుల వెనుక ఉన్న అర్థాలను అర్థం చేసుకోవడం వల్ల భూవివాదాలను నివారించడమే కాకుండా, మన హక్కులను కాపాడుకోవచ్చు. ప్రభుత్వం చేపట్టిన రీ-సర్వే ప్రాజెక్టు మరియు సెక్షన్ 22-A సవరణలు ఆంధ్రప్రదేశ్ రివెన్యూ చరిత్రలో ఒక కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలికాయి. ప్రతి భూకమతానికి ఒక స్పష్టమైన హద్దు, ప్రతి యజమానికి ఒక తిరుగులేని హక్కు కల్పించడమే ఈ సంస్కరణల అంతిమ లక్ష్యం. భూమి అనేది కేవలం మట్టి కాదు, అది ఒక రైతు ఆత్మగౌరవం. ఆ గౌరవాన్ని కాపాడటంలో రివెన్యూ వ్యవస్థ మరియు దాని పదజాలం ఎప్పటికీ కీలక భూమికను పోషిస్తాయి.